Slimme schuiven in roolstelsel AA en Hunze

In het Drentse brinkdorp Gieten, gemeente Aa en Hunze, realiseert Mous Pompenbouw een slimme innovatie in het rioolstelsel. Beleidsmedewerker Riolering Fekko Heis vertelt hoe telemetrie evolueert van een storingsinstrument tot een beheersinstrument.

 

Sturen op storingen

Elke rioolbeheerder heeft ermee te maken: overstortingen en water op straat. Ook daar waar je het niet verwacht. ‘Wij waren al eens geconfronteerd met de situatie van een  overstorting in een natuurgebied’, aldus Fekko Heis. ‘Dit hebben wij samen met Mous opgelost door twee gemalen interactief te laten functioneren.’ Storing en uitval van een installatie resulteerde niet meer in een overloop naar een sloot naast de camping of op het maaiveld in een recreatiegebied. ‘We wilden zélf bepalen waar we de overloop kwijtraken. Ofwel: sturen op storingen.’

 

Scheef schoteltje

‘Het dorp Gieten kun je vergelijken met een schoteltje dat in zijn geheel scheef hangt. Dat merk je niet, je ziet geen reliëf,’ legt Heis uit. ‘Het hoogteverschil tussen zuid en noord is maar liefst 10 meter. Niemand heeft er erg in welke problematiek dat op rioleringsniveau met zich meebrengt.’ Het gemengde rioolstelsel komt uit op een grote rioolader die dwars door het dorp loopt. Bij een stevige onweersbui stroomt het water van zuid naar noord af, waarbij aan de noordkant met regelmaat wateroverlast optreedt. De gemalen in het stelsel zijn aangesloten op telemetrie.

 

Gemalenbeheer

‘Met telemetrie kun je het water daar laten stromen waar je het wil hebben’, vervolgt Heis. ‘Je praat dan niet meer over telemetrie, maar over gemalenbeheer. Als rioleur moet je weten wat zich ondergronds afspeelt. Hier betekende dat het maximaal benutten van de berging, ofwel de vrije ruimte, in de buisleiding. Deze leiding wordt normaal immers slechts voor een deel gebruikt, de rest is lucht. Bij problemen wil je die berging ook gebruiken. Dat lukte al aardig met een stuwconstructie en knijpriolen, maar het blijkt nog veel efficiënter te gaan met elektrische schuiven.’

 

Slimme schuiven

‘In overleg met Mous bedachten we een kostenefficiënte oplossing: in de putten met een interne overstortmuur maken we een gat ter grootte van de buis en brengen schuiven aan, met in het deksel de motor. Deze ‘slimme schuiven’ vervangen de knijpriolen.’ Intelligente software, waarbij tussen de meetpunten wordt gecommuniceerd, zorgt ervoor dat de waterniveaus voortdurend worden doorgemeten. Een drukopnemer registreert het waterniveau en stuurt de schuiven aan. Hierdoor wordt de toevoer naar de hoofdader gereduceerd. Zakt het water, dan sluit de schuif weer. Zo wordt het hele stelsel maximaal benut. Als de drukopnemers registreren dat het waterniveau voldoende is gezakt om te kunnen lozen, dan zullen de schuiven worden geopend. Dit openen wordt gedoceerd uitgevoerd om te voorkomen dat er benedenstrooms alsnog wateroverlast ontstaat. Heis: ‘Het eindresultaat is dat met een relatief kleine ingreep maximaal rendement ontstaat.’

 

Kwaliteit

‘Feitelijk brengen we materiaal, kennis en software bij elkaar. Los van elkaar is de techniek niet uniek, in hun samenhang wel.’ Heis is zeer te spreken over de samenwerking met Mous. ‘Alles draait om kwaliteit. Van het rioolstelsel, de schuiven, de aandrijving, de sturing: alle elementen vormen met elkaar een goed huwelijk om een goed resultaat neer te zetten. De kracht van Mous is de juiste partners bij elkaar te brengen. Zo krijgen we grip op een stelsel waar je in beginsel geen grip op hebt.’

Om deze website optimaal te laten functioneren gebruiken wij cookies. Voor meer informatie zie ons cookiebeleid.